Onderzoeksproject Landjepik | Land Portal | Securing Land Rights Through Open Data

Landjepik en burenruzies over grond

Op de hele wereld, ook in Nederland, gebruiken mensen land zonder recht of titel. Illegal grondgebruik komt in verschillende vormen voor. Mensen die niet over land beschikken nemen het in bezit en gebruiken het voor landbouw- of woondoeleinden. Grondeigenaars verschuiven de grenzen van hun land en breiden hun huizen of tuinen uit ten nadele van hun buren of de gemeente.

Prof. mr. Björn Hoops (Adjunct-hoogleraar, Rijksuniversiteit Groningen) heeft het onderzoeksproject landjepik in het leven geroepen om landjepik te onderzoeken, met name hoe het recht hiermee omgaat.

Dit onderzoek heeft drie doelen:

Het eerste doel is om in te schatten hoe vaak en in welke situaties land illegaal wordt gebruikt, in Nederland en in andere landen. Hoops heeft door de Gratama Stichting een onderzoeksbeurs toegekend gekregen om van september 2017 t/m maart 2018 illegaal grondgebruik in geselecteerde Nederlandse gemeenten te onderzoeken. Bovendien wordt ernaar gestreefd om deze pagina te linken met informatie over illegaal grondgebruik in andere landen. Ga naar ‘publicaties’ voor de resultaten van ons onderzoek en studies in andere landen.

Het tweede doel is om te verkennen hoe het recht in verschillende landen omgaat met illegaal grondgebruik en in het bijzonder of de illegale grondgebruiker eigenaar kan worden. In Nederland wordt deze manier van eigendomsverkrijging “verjaringsverkrijging” genoemd; in de VS en het VK wordt zij “adverse possession” genoemd. Om dit doel te bereiken is in november 2016 een internationale onderzoeksgroep opgezet. Tot mei 2018 onderzoeken de leden van deze groep in 18 landen onder welke voorwaarden een niet-eigenaar eigenaar kan worden door het gebruik van het land. Klik op onderzoeksgroep voor meer informatie.

Het derde doel is om te onderzoeken hoe het recht met betrekking tot verkrijgingen door illegale grondgebruikers verbeterd kan worden. Een pilotstudie wordt momenteel in Nederland gepland. In het kader van dit project wordt onderzocht of bewoners van Nederlandse gemeenten en belangrijke stakeholders regels uit andere landen zouden aanmerken als een verbetering ten opzichte van de huidige regels. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Kadaster en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie ondersteunen dit onderzoek.

PDF iconLetter of Support from VNG

PDF iconLetter of Support from Kadaster

PDF iconLetter of Support from KNB